نگاهی به آلودگی هوای اراک و عواقب خطرناک آن بر انسان و حیات وحش

وقتی پای آلودگی هوا به میان می‌آید، توجه اذهان عمومی‌به عواقب اثرات این آلودگی بر سلامت انسان‌ها معطوف می‌شود، در صورتی که این آلودگی‌ها تمامی‌جانداران را متاثر و متحمل خسارت‌هایی می‌کند. درست است که آلودگی هوا مشکلات تنفسی و ریوی جدی برای انسان‌ها ایجاد می‌کند که شاید در مواردی عواقب جبران‌ناپذیری را نیز برای آنها به همراه داشته باشد، اما این آلاینده‌ها ممکن است عواقب خطرناک‌تری برای حیات‌وحش و دیگر جانداران داشته باشد که متاسفانه کاملا مورد غلفت قرار می‌گیرند و متاثر شدن آنها از این آلودگی‌ها متاسفانه جایی منعکس نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – منطقه مرکزی – با توجه به ابعاد گسترده آلودگی‌ها که بر همه انسان‌ها تاثیر دارد، حیات‌وحش خاصه پرندگان به مانند انسان از انواع آلودگی‌ها همچون آلودگی آب، خاک، آلودگی شیمیایی، صوتی و نوری آسیب می‌بینند.

براساس مطالعات صورت‌ گرفته سالانه حدود ۵۰۰ هزار پرنده با افتادن در حوضچه‌های نفتی از بین می‌روند. از بین رفتن پرندگان در اثر آلودگی هوا کاملا در ایران و حتی استان مرکزی مصداق دارد و این تنها بخشی از خسارت‌ها و آسیب‌های وارده شده به حیات‌وحش است.

این روزها که هوای اراک دائما در وضعیت هشدار قرار می‌گیرد، علاوه بر انسان‌ها راه نفس حیوانات و پرندگان نیز بسته شده است.

محمود کلنگری مدیرعامل موسسه زیست‌محیطی آوای درنای خاکستری در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به وقوع پدیده اینورژن در اراک اظهار کرد: آلودگی هوا به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم بر حیات‌وحش بویژه پرندگان تاثیرگذار است.

وی با بیان اینکه همانطور که آلودگی هوا مشکلات تنفسی برای انسان به همراه دارد، برای پرندگان نیز خطرآفرین است، افزود: در سال ۱۹۸۶ در مکزیک مردم شاهد افتادن پرندگان بر کف خیابان بودند و در سال ۲۰۱۳ نیز در کشورهای آسیایی به دلیل وقوع آتش‌سوزی پرندگان بدون کوچکترین سوختگی از بین رفتند و بررسی‌ها نشان داد که آلودگی‌های هوا به صورت چشمگیری بر سیستم تنفسی آنها اثرات مخربی داشته است.

این فعال محیط‌زیست با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر پرندگان مهاجر در هوای آلوده تصریح کرد: گاز ازون و اکسید نیتروژن در سطح زمین اثرات خطرناکی دارد و بر عملکرد ریه‌ها تاثیر منفی گذاشته و التهاب و تاثیرات شدیدتر همچون از کار افتادن آنها و حتی پاره شدن رگ‌های خونی را به همراه دارد. با توجه به اینکه سیستم تنفسی پرندگان به دلیل پرواز کارایی بالایی دارد و نسبت به انسان‌ها استفاده بیشتری از آن می‌شود، وجود هرگونه آلودگی و ذرات آلوده در هوا برای آنها خطرآفرین است.

وی با تاکید بر اینکه ذرات معلق بیش از هرگونه آلاینده دیگری در ریه‌ها جای می‌گیرند و عمیق جذب می‌شوند، گفت: هیدروکربن‌ها که ناشی از سوختن سوخت‌های فسیلی همچون نفت و بنزین هستند خود عواقب سنگینی برای حیات‌وحش و پرندگان دارند.

کلنگری درخصوص اثرات این نوع آلاینده‌ها اظهار کرد: میزان تخم‌گذاری در پرندگانی که در معرض این آلاینده‌ها هستند کاهش می‌یابد و حتی موفقیت در تبدیل تخم‌ها به جوجه نیز کمتر خواهد بود، وزن پرنده‌ها در معرض آلودگی کاهش خواهد داشت و حتی در مواردی شاهد وقوع سرطان در بین پرندگانی که بیشتر در معرض هیدروکربن‌ها هستند، خواهیم بود.

وی درخصوص اثرات غیرمستقیم آلاینده‌ها و آلودگی هوا بر روی حیات‌وحش عنوان کرد: تاثیر غیرمستقیم آلودگی بر حیات‌وحش شمال تحت‌الشعاع قرار گرفتن زیستگاه‌هاست.

وی افزود: در این حالت آلودگی‌ها گونه‌های گیاهان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. سوخت و ساز گیاهان با ترکیبات هوا تنظیم می‌شود و هرگونه تغییر در میزان گازها و وجود آلاینده‌ها باعث می‌شود که گیاهان بومی‌هر منطقه آسیب و از بین برود و عملا فلور زیستگاه و منطقه متاثر شود.

مدیرعامل موسسه آوای درنای خاکستری اراک اضافه کرد: از بین رفتن فلور منطقه به دلیل آلودگی‌های مختلف خاصه آلودگی هوا باعث می‌شود که گیاهان مقاوم و سازگار با شرایط، فلور منطقه را تغییر داده و جایگزین گیاهان بومی‌شوند، این امر قطعا باعث از بین رفتن منبع غذایی حیات‌وحش و پرندگان خواهد بود و در واقع زیستگاه آنها از بین می‌رود.

وی با اشاره به وجود اکسیدهای نیتروژن و گوگرد که در مواقع آلودگی هوا در اراک شاهد وجود آنها هستیم، اسیدی شدن آب و خاک را منجر می‌شوند، گفت: با اسیدی شدن منابع تغذیه حیوانات عملا زنجیره غذایی از بین می‌رود. برای مثال این آلاینده‌ها منجر به کاهش جذب کلسیم توسط حیوانات می‌شوند. تخم‌های آنها که برای داشتن پوستی محکم نیازمند کلسیم هستند با کمبود مواجه می‌شوند و با هر فشار کوچک، پوسته تخم‌ها شکسته و عملا تخم از بین می‌رود.

این حامی‌حیوانات درخصوص وضعیت پرندگان در تالاب میقان اراک در روزهای آلوده تصریح کرد: تالاب میقان به دلیل نزدیکی به شهر اراک دچار آلودگی هیدروکربنی است، از طرفی اینورژن باعث می‌شود که هوای سرد و آلودگی در سطح زمین باقی بماند و عملا انسان و حیوان هر دو در آلودگی هوا گرفتار شوند.

وی افزود: در شرایطی که هوای اراک در وضعیت هشدار و آلودگی قرار می‌گیرد به دلیل پایین بودن سطح تالاب اصلا شاهد تابش نور خورشید نیستیم و این امر حجم آلودگی را چند برابر می‌کنند.

کلنگری با تاکید بر اینکه در شرایط آلودگی گونه‌های زادآور به میزان بیشتری در معرض آسیب هستند، گفت: علاوه بر آلودگی فعالیت کارخانجاتی مانند شرکت املاح معدنی ایران در تالاب، تردد کامیون‌های شرکت و حتی خودروهای گردشگران گذشته از آلودگی صوتی که در فضای تالاب ایجاد می‌کند، آلودگی هوا را به زیستمندان منطقه تحمیل می‌کنند.

وی تصریح کرد: همانطور که صنایع و کارخانجات جمعیت ۷۰۰ هزار نفری را در اراک در معرض آسیب قرار داده‌اند، به همان میزان تعداد پرنده‌های حوزه شهری و حومه شهر بویژه پرندگان مهاجر دچار آسیب می‌‌شوند و عملا این سرمایه ‌زیستی ۷۰۰ هزار قطعه‌ای به راحتی از بین می‌رود.

این فعال محیط‌زیست یکی دیگر از عواقب خطرناک آلودگی هوا برای پرندگان را این چنین عنوان کرد: وجود کابل‌های برق فشار قوی در منطقه خود تهدید دیگری برای پرندگان است، چراکه منطقه تالاب محل امن و استراحتگاه پرندگان مهاجر است و آنها برای تهیه غذا شاید تا ۳۰ کیلومتر دورتر می‌روند، اما آلودگی هوا قدرت بینایی آنها را کاهش می‌دهد و در این شرایط با کابل‌های برق فشار قوی منطقه برخورد می‌کنند و تلفات بالایی ایجاد می‌شود.

کلنگری افزود: حیات‌وحش بویژه پرندگان مهاجر در منطقه تالاب میقان اراک ارزش زیستی مضاعفی برای محیط زیست دارند ولی به راحتی از دست می‌روند و عملا در موضوع آلودگی هوا تنها انسان‌ها هستند که مورد توجه قرار می‌گیرند، در صورتی که باید کلیه جانداران را مدنظر قرار داد و در جهت حفاظت از آنها برآمد.

به گزارش ایسنا؛ اراک از ابتدای سال تاکنون ۳۷ روز ناسالم و در وضعیت هشدار را پشت سر گذاشته است که این شرایط گذشته از اینکه آمار مراجعه به مراکز درمانی توسط افراد را افزایش داده است، مسلما صدمات جدی به حیات‌وحش و پرندگان وارد کرده است، اما متاسفانه ساختاری برای بررسی شرایط حیات‌وحش در روزهای آلوده وجود ندارد تا خسارات وارده به این جانداران را برآورد کند.

crane

این نوشته در اخبار ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *